ANKARA (İGFA) - İLKE Vakfı Sosyal Veri Projesi çerçevesinde gerçekleştirilen Türkiye Sağlık Araştırması, Sağlık İstatistikleri Yıllığı ve Dünya Sağlık Örgütü raporlarından elde edilen veriler, tütünle mücadelenin sadece bireysel farkındalıkla sınırlı kalmaması gerektiğini ve kamu sağlığı stratejilerinin öncelikli bir konu haline gelmesi gerektiğini gözler önüne seriyor.

Tüketimde OECD İkinciliği

2022 yılına ait veriler, Türkiye’nin günlük tütün tüketiminde OECD ülkeleri arasında zirveye ulaştığını gösteriyor. Dünya genelinde birçok ülke ekonomik olarak tütünden kazanç sağlarken, Türkiye’de 15 yaş ve üzerindeki nüfusta tütün kullananların oranı yüzde 28,3’e çıkarak OECD ortalamasını neredeyse iki katına çıkarıyor. Bugün, bir zamanlar tütün üretiminde güçlü bir konumda bulunan Türkiye, artık yüksek tüketim oranlarıyla ön plana çıkıyor.

Tütün Endüstrisi ve Tüketim Alışkanlığı

Dünya tütün pazarına yön veren ülkeler, üretim ve finans merkezi olsalar da tüketim karnesinde Türkiye'nin gerisinde kalıyor. Çok uluslu şirketlerin Türkiye’deki sigara üretimini üstlendiği bilinirken, tütün tüketimi yaygın bir alışkanlık haline gelmiş durumda. Diğer gelişmiş ülkelerin aksine, Türkiye’de kişi başına düşen günlük ortalama tütün tüketimi 17,8 adet ile dikkat çekiyor.

Politika Çelişkileri ve Yüksek Tüketim

Türkiye, dumansız hava sahası ve sağlık uyarıları konusundaki olumlu politika uygulamalarına rağmen, vergilendirme politikaları ve tütün mamullerinin erişilebilir fiyatları nedeniyle yüksek tüketim oranları göstermeye devam ediyor. Örneğin, bir paket sigaranın Türkiye’de 2,18 dolara satılması, Türkiye'yi sigaranın en ucuz olduğu 93. ülke konumuna getiriyor. Bu durum, bağımlılığı sürdürülebilir kılıyor ve tütün tüketim düzeyinin zayıf denetimle birleşerek artırdığı bir tablo oluşturuyor.

Tütün ve Halk Sağlığı

Tütün kullanımının halk sağlığı üzerindeki etkileri, özellikle akciğer kanseri ve ölüm oranlarında kendini gösteriyor. Türkiye’de tütünle ilişkili kanser oranları, dünya ortalamasının üzerinde iken, 2024 yılı projeksiyonları her 7 ölümden birinin solunum sistemi hastalıklarıyla ilişkili olduğunu ilan ediyor. Bu durum, tütünle mücadelede daha kararlı ve denetim gücü yüksek kamusal stratejilerin hayata geçirilmesini zorunlu kılıyor.